DOAC’s

Directe Orale Anticoagulantia (DOAC) zijn de nieuwe generatie antistollingsmiddelen. In tegenstelling tot vitamine K remmers stoppen DOAC’s de werking van één specifiek stollingseiwit. Sinds 2016 zijn de DOAC’s de eerste keus in het geval van:

  • Behandeling en preventie van een (herhaalde) trombosebeen en longembolie.
  • Voorkomen van trombose bij knie-en heupoperaties.
  • Voorkomen van beroerte en systemische embolie bij boezemfibrilleren.

DOACs zijn makkelijk in gebruik: u krijgt een vaste dosering voorgeschreven. Elke dag slikt u dezelfde hoeveelheid tabletten. U hoeft niet naar de trombosedienst voor regelmatige INR-metingen en bloedcontroles. DOAC’s werken snel en voeding verstoort hun werking niet. Sinds 2016 mogen ook huisartsen DOAC’s voorschrijven.

Er zijn in Nederland vier geregistreerde DOACs:

  • Dabigatran (pradaxa): remt het stollingseiwit trombine.
  • Apixaban (eliquis), edoxaban (lixiana) en rivaroxaban (xarelto): remmen het stollingseiwit factor Xa.

Tot voor kort bestond er geen specifiek antidotum voor de DOACs. In het geval van een bloeding, bijvoorbeeld na een ongeluk of acute operatie, is er dan geen middel beschikbaar de bloeding te stoppen. Dit is met name een probleem als een patiënt een ongeluk krijgt of acuut geopereerd moet worden. Een eerste middel is inmiddels goedgekeurd voor gebruik in de EU; idarucizumab remt de werking van dabigatran. Of de DOAC’s geheel veilig zijn bij oudere patiënten of bij patiënten met een verminderde nier- of leverfunctie moet nog beter worden onderzocht. Deze studies vinden momenteel plaats, op advies van de Gezondheidsraad.

Om de behandeling met DOACs te laten slagen is het van groot belang dat u de tabletten strikt volgens voorschrift van uw specialist inneemt. DOAC’s werken kortdurend en zijn dus weer snel uit uw lichaam verdwenen. Als u de tabletten vergeet in te nemen, neemt daardoor uw risico op trombose snel toe.

Samenvattend hebben DOAC’s de volgende voor- en nadelen:

Voordelen DOAC’s

  • Er is geen controle van de trombosedienst nodig
  • Elke dag worden dezelfde hoeveelheid tabletten ingenomen
  • DOAC’s werken meteen, er hoeft geen spiegel in de bloed opgebouwd te worden
  • DOAC’s kennen minder bijwerkingen dan Vitamine K remmers; de kans op een hersenbloeding blijkt kleiner
  • Voeding en alcohol hebben minder invloed op de werking van de middelen
  • Voor dabigatran is sinds 2015 een antidotum in het geval van een bloeding beschikbaar (idarucizumab).

Nadelen DOAC’s

  • Doordat er geen controle door de trombosedienst is, is er ook geen geheugensteun de middelen te gebruiken
  • Voor rivaroxaban, apixaban en edoxaban zijn er nog geen antidota. In het geval van een bloeding na een ongeluk of acute operatie, is er dan geen middel beschikbaar de bloeding te stoppen. In een echte noodsituatie wordt alsnog vitamine K toegediend
  • DOAC’s zijn niet geschikt bij een slechte nier- of leverfunctie
  • DOAC’s kunnen niet worden geslikt bij kunstkleppen in het hart