Laatste nieuws AstraZeneca en Janssen vaccin

7 juni 2021

Laatste nieuws Janssen vaccin

De Gezondheidsraad heeft woensdag 2 juni een nieuw advies uitgebracht over het Janssen vaccin in verband met de zeer zeldzame bijwerking TTS, een immuunreactie die gepaard gaat met een zeldzame type trombose. De Gezondheidsraad (en de EMA) benadrukt wel dat het vaccin effectief en voldoende veilig is, maar voor bepaalde leeftijdsgroepen zal het Janssen vaccin niet meer worden aangeboden als vaccin. De belangrijkste punten in het kort:

  • De zeldzame bijwerking TTS is vooral gezien bij mensen onder de 50 jaar oud.
  • Mensen onder de 44 jaar oud (geboren in 1982 of later) die een uitnodiging zouden krijgen voor een vaccinatie met het Janssen vaccin, krijgen een uitnodiging voor het Pfizer of Moderna Vaccin.
  • Er staan volgens GGD GHOR Nederland nu 167.000 vaccinaties met Janssen gepland. Het gaat om mensen uit de geboortejaren 1967, 1968 en 1976.
  • Al gemaakte afspraken voor de vaccinatie met het Janssen vaccin kunnen doorgaan, maar mogen ook verzet worden. In dit geval krijgt u een ander vaccin (Pfizer of Moderna). Het kan zijn dat u hierdoor iets langer moet wachten op uw prikafspraak.
  • Wie een gemaakte afspraak met het Janssen vaccin toch wil wijzigen, kan dit telefonisch doen bij de GGD (het telefoonnummer vindt u in uw afspraakbevestiging).
  • De kans op de bijwerking TTS na een Janssen vaccin is zeer klein (7 op de miljoen tot 0.9 op de miljoen gevallen).
  • Op dit moment zijn er naar schatting 150.000 prikken met het Janssen vaccin gezet in Nederland.
  • Deze zeer zeldzame bijwerking na een Janssen vaccin is niet geconstateerd in Nederland, maar wel in het buitenland.

> Voor actuele informatie over de bijwerkingen, zie de website van het Lareb

Laatste nieuws AstraZeneca vaccin

Mensen jonger dan 60 jaar (geboren in 1961 of later) zullen niet meer gevaccineerd worden met het AstraZeneca vaccin, oftewel Vaxzevria. Dat adviseerde de Gezondheidsraad op donderdag 8 april aan minister De Jonge, die dit advies heeft overgenomen naar aanleiding van de trombose-bijwerking (TTS) van het AstraZeneca vaccin. Mensen ouder dan 60 jaar (geboren in 1960 of eerder) kunnen nog wel het AstraZeneca vaccin krijgen. De belangrijkste punten in het kort:

  • Mensen van onder 60 jaar krijgen geen AstraZeneca vaccin meer. Zij krijgen een ander vaccin aangeboden (hierin is geen keuze welk vaccin).
  • Mensen van boven de 60 jaar kunnen nog wel het AstraZeneca vaccin krijgen. Volgens de Gezondheidsraad zijnde risico’s op gezondheidsschade door het coronavirus bij 60-plussers veel groter dan het risico op de gemelde zeer zeldzame bijwerking van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes.
  • Deze bijwerking worden tot op heden vooral gezien bij mensen onder de 60 jaar.
  • Er lijkt geen aanwijzing te zijn dat mensen met bepaalde risicofactoren zoals Factor V Leiden of een trombosegeschiedenis meer risico lopen op deze zeer zeldzame bijwerking. (Zie voor meer informatie verder op deze pagina).
  • Wie al een eerste prik met AstraZeneca heeft gehad, kan de tweede prik AstraZeneca krijgen.
  • Het is op dit moment niet mogelijk dat mensen van onder de 60 jaar die wel graag het AstraZeneca vaccin willen krijgen (bijvoorbeeld omdat ze een groot risico op een ernstig COVID-verloop verloop hebben) daarvoor kunnen kiezen.

> Lees op de website van Lareb het actuele overzicht van de bijwerkingen

Mocht u naar aanleiding van bovenstaande informatie vragen of zorgen hebben over uw eigen medische situatie en het vaccineren tegen het coronavirus, dan kunt u deze het beste bespreken met uw huisarts.

Zeldzame bijwerking: VITT of TTS

Deze zeer zeldzame bijwerking die bij het vaccin van AstraZeneca en Janssen wordt gezien wordt zowel VITT genoemd als TTS. VITT betekent vaccine induced trombocytopenia with thrombosis, ofwel door het vaccin veroorzaakte trombocytopenie met trombose. TTS verwijst naar thrombocytopenia with thrombosis syndrome, ofwel trombocytopenie met trombose syndroom. Beide afkortingen verwijzen naar dezelfde bijwerking, waarbij 1 tot 3 weken na toediening van het vaccin van AstraZeneca of Janssen een heftige immuunreactie ontstaat die kan leiden tot een laag aantal bloedplaatjes en trombose op zeldzame plekken, vooral in de hersenen.

Ik lees van alles over de zeer zeldzame trombose-bijwerking van het AstraZeneca en Janssen vaccin. Hoe zit dit precies?
Het gaat om een heel heftige maar zeer zeldzame immuunreactie van het lichaam zelf waardoor het lichaam bloedplaatjes aanvalt. Dit gaat vaak gepaard met bloedingen. Deze immuunreactie wordt VITT of TTS genoemd. Belangrijk om te realiseren is dus dat deze zeldzame trombose-bijwerking TTS een heel andere ontstaansgeschiedenis heeft dan “gewone” trombose.

Deze bijwerking kan leiden tot een sinustrombose. Sinustrombose heeft ernstige gevolgen (het is een bijzondere vorm van herseninfarct), en een klein deel van de patiënten met sinustrombose overlijdt. Daar komt het volgende bij: voor jonge vrouwen onder de 30 is de kans op overlijden na een COVID-infectie even groot als de kans om deze bijwerking te krijgen van de vaccinatie.

> Voor actuele informatie over VITT/TTS, zie de website van het RIVM

Ik heb een stollingsafwijking (bijvoorbeeld Factor V leiden) en een of meerdere keren trombose gehad. Ik heb nu een oproep voor vaccineren gekregen. Moet ik dit doen?
Inmiddels weten we iets meer over de verwachte bijwerkingen bij het vaccin van AstraZeneca, maar ook van Pfizer, Moderna, en Janssen. Er zijn inmiddels tientallen miljoenen prikken gezet met al deze vaccins. Nergens is gebleken dat mensen die eerder een trombose of longembolie hebben gehad na vaccinatie een grotere kans hebben op een nieuwe trombose. U kunt zich dus laten vaccineren, u loopt geen hoger risico op trombose door het vaccin vanwege uw erfelijke aanleg.

Hoe zit het dan met de bijwerkingen van de andere vaccins?
Ook bij de vaccins van Pfizer en Moderna zijn een aantal heel heftige bijwerkingen gemeld, maar tot nu toe niet deze immuunreactie TTS. Wel zijn trombose en longembolieën gemeld, maar uit geen enkele studie blijkt dat dit komt door de vaccins. Trombose komt sowieso vaak voor.

Hoe vaak komt normale trombose voor?
Trombose komt heel vaak voor. In Nederland krijgen elke dag zo’n 100 mensen een veneuze trombose (longembolie, trombosebeen), en zo’n 165 mensen een arteriële trombose (hartinfarct, herseninfarct). Voor sinustrombose geldt dat ook dit zo’n 250 keer per jaar voorkomt, vooral in de leeftijdsgroep vrouwen tussen de 25 en 60 jaar oud (vaak vrouwen met ernstig overgewicht).

Hoe vaak komt trombose in combinatie met corona?
Het coronavirus zelf geeft ook een groot risico op trombose. De helft van de mensen die op de ic terecht komen ontwikkelt ernstige trombose. En 1 op de 10 mensen die op de verpleegafdeling ligt. En ook hartschade en hersenschade lijkt vaker voor te komen bij mensen met COVID-19 infectie. Voor iedereen boven de 60 is het risico om ernstig ziek te worden van corona echt vele malen groter dan het risico op de trombose-bijwerkingen van de vaccins.

Webinar antistolling en antistolling

Harteraad heeft op 14 april een webinar opgenomen met prof. dr. Saskia Middeldorp (internist Radboudumc) en prof. dr. Hugo ten Cate (internist Maastricht UMC+) over antistolling, vaccineren en de zeldzame trombose-bijwerking TTS van AstraZeneca.

> Lees hier verder

Meer informatie
> Vragen en antwoorden AstraZeneca op website RIVM
> Advies Gezondheidsraad op website Rijksoverheid
> Bijwerkingen coronavaccins op de website van Lareb